Chính phủ Đức thời gian qua phát đi nhiều thông điệp cứng rắn nhằm chống lại làn sóng nhập cư trái phép. Cụ thể vào ngày 27.02.2026 Quốc hội Đức đã đồng thuận thông qua kế hoạch cải cách Hệ thống Tị nạn chung châu Âu (GEAS), với mục tiêu tăng cường kiểm soát và quản lý hiệu quả hơn tình trạng di cư trái phép.
Đặc biệt công dân Việt nam kể từ cuối năm 2025 đã bị cảnh sát liên bang (Bundespolizei) đưa vào diện cần phải theo dõi tại các cửa khẩu. Ở cấp tiểu bang chính quyền các cấp cũng đang tăng cường rà soát tình trạng cư trú của người nước ngoài khi đăng ký hộ khẩu, làm thủ tục nhận con, gia hạn, chuyển đổi hoặc xin cấp giấy phép cư trú lần đầu.
Theo thông tin của chính phủ Đức trả lời "chất vấn" của nhóm nghị sĩ quốc hội thuộc đảng Linke (https://dserver.bundestag.de/btd/21/039/2103949.pdf); Năm 2025 đã có 8.232 người nước ngoài bị thu hồi giấy phép cư trú tại Đức. Trong đó có 426 người Việt nam, tính riêng thành phố Berlin có 48 người Việt nam đã bị thu hồi giấy phép cư trú. Ngay từ đầu năm nay các cơ quan chức năng Đức đã thực hiện nhiều cuộc "càn quét" nhắm vào các tụ điểm kinh doanh của người Việt, cũng như các tổ chức buôn lậu và hoạt động mại dâm. Với những mức phạt đã được pháp luật đã điều chỉnh tăng nặng, thì số người Việt nam bị tước quyền cư trú chắc sẽ tăng lên.
Nhóm nghị sĩ đảng AFD ở Quốc hội Đức (Bundestag) cũng vừa gửi văn bản chất vấn chính phủ Đức về "lùm xùm" truyền thông đăng tải tình trạng Du học sinh học nghề và Lao động lành nghề Việt nam tại Đức trong thời gian qua:
https://dserver.bundestag.de/btd/21/043/2104392.pdf
Có sự khác biệt giữa Ausweisung và Abschiebung?
"Ausweisungsverfügungen" là Giấy quyết định của cơ quan quản lý nhập cư cụ thể là sở ngoại kiều nhằm thu hồi giấy phép cư trú, hay nói một cách khác là tước quyền cư trú mà người nước ngoài đang có. Quyết định này được ban hành, khi người nước ngoài không còn lý do nào theo pháp luật cho phép lưu trú tại Đức nữa. Hoặc tình trạng cư trú không còn tồn tại ví dụ hết hạn Visa/ giấy phép cư trú, phạm tội nghiêm trọng hoặc vi phạm nhiều lần các quy định về cư trú.
Mặt khác trục xuất "Abschiebung" là việc cưỡng chế được thực thi để bắt buộc người nước ngoài có nghĩa vụ rời khỏi nước Đức. Việc này chỉ áp dụng nếu người nước ngoài không tự nguyện rời khỏi Đức hoặc gây nguy hiểm cho an ninh và trật tự công cộng.
Giấy phép cư trú Đức (Aufenthaltstitel) có thể bị thu hồi trong những hoàn cảnh sau:
Tình trạng được bảo hộ (Schutzstatus) bị thu hồi, ví dụ như tình hình ở quốc gia xuất xứ được cải thiện hay hòa bình.
Người được Đức bảo vệ dưới dạng tị nạn nhân đạo về nước mà không được sở ngoại kiều cấp phép
Trường hợp phạm tội nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần
Cung cấp thông tin sai lệch hoặc gian dối để nhận Giấy phép cư trú
Lưu trú ở nước ngoài quá thời hạn luật pháp cho phép (Quy định tại điều 51 Bộ luật cư trú Đức)
Các bạn muốn cư trú lâu dài hoặc định cư Đức trong thời gian nhạy cảm này, hãy chủ động tìm hiểu cập nhật thông tin pháp luật, luôn tuân thủ đúng những quy định của Đức về cư trú cũng như xuất nhập cảnh, không nên đánh cược tương lai của mình chỉ vì những lợi ích nhỏ. Ý thức được rằng; Luật Đức không có chính sách nhẹ tay đối những hành động xuất phát từ sự thiếu hiểu biết pháp luật.
Cảnh sát Đức có thể kiểm tra giấy tờ bất cứ lúc nào ở bất cứ đâu như chỗ làm việc, nhà ga, sân bay, đường phố. Nếu không xuất trình được giấy tờ hợp lệ bạn sẽ bị đưa về đồn cảnh sát để họ xác minh danh tính và tình trạng cư trú. Kể cả sau đó có kết luận là người cư trú hợp pháp cũng có thể bị xử phạt hành chính và thậm chí trả chi phí phát sinh do làm cản trở công việc của Cảnh sát khi phải điều tra.
04.03.2026
Nguyễn Mạnh Tuân
